Dil Türleri

DİL TÜRLERİ

Dilleri çok farklı ölçütlere göre ve çok farklı biçimlerde smıflandırabiliriz. Ölçütlerimiz tarihî, coğrafi, dil bilimsel, toplumsal, toplumdil bilimsel, siyasal, işlevsel vd, olabilir. Aşağıda bu ölçütlerden bazıları kullanılarak dil türleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir.

Ana dil (Ata dil):

Bir dilin veya dil ailesinin tarihî gelişim sürecinde kuramsal olarak var olduğu düşünülen en eski şeklidir. Örneğin, bütün Türk yazı dilleri veya lehçeleri kuramsal İlk Türkçe (İT), (Milada kadar) ve Ana Türkçe [AT (Milat-MS 5. yüzyıl)] dönemlerinden gelişmiştir. İlk Türkçe, bütün Türk dillerinin “ana”sıdır, İlk Türkçe döneminde aileden ilk ayrılan üye Ana Bulgarca (Eski Çuvaş Türkçe-si)dır. Ana Türkçe ise, modern Çuvaşça dışında bütün Türk dillerinin anasıdır. Ana Türkçe döneminde aileden ayrılan ikinci üye ise Yakut Türkçesidir,

Bilim dünyasında ş’leşme ve z’leşme olarak bilinen gelişmeleri açıklayabilmek için kuramsal İlk Türkçe dönemine; uzunlukları (5) ve ikiz ünlüleri (uo) açıklayabilmek için Ana Türkçe dönemlerine başvurmak gerekmektedir,

Avrupa, Hindistan ve İran’da konuşulan bütün modern diller binlerce yıl önce konuşulduğu varsayılan Hint-Avrupa ana dilinden gelişmiştir.

Ana dili: İnsanın genellikle annesi veya bebeklik döneminden itibaren birlikte olduğu kişilerle etkileşim aracılığıyla edindiği dildir. Birinci dil, asıl dil olarak da nitelendirilir.

Diyalekt (lehçe):

Eski Yunanca diâlektos ‘ortak dil’ kelimesinden gelişen bu terim bilim dünyasında şu karşılıklarda kullanılmaktadır:

1) Diğer eşiti dil bilimsel sistemlerle yüksek derecede benzerlikler taşıyan, belirli derecelerde karşılıklı anlaşılabilirliğin bulunduğu dil bilimsel sistemdir.

Türk Dili / Edebiyat ders notları içerisindeki bu ders notu 56 defa okundu.
Toplam6:12345Son »
Etiketler: , , , , , , , , ,